Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB), Türkiye’de inovasyonun ve yazılım üretiminin merkezinde yer alıyor. Ancak pandemi sonrası uzaktan çalışma modeli, bilişim sektöründe yaygın hale geldi.
Bu durum, şu soruyu gündeme getirdi: Teknokent dışında çalışan AR-GE veya bilişim personeli, vergi teşviklerinden yararlanabilir mi?
Bu sorunun yanıtı, “bölge dışı çalışma süresi teşviki” olarak bilinen uygulamada yatıyor.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’na göre, teknokentlerde yürütülen AR-GE, yazılım ve tasarım faaliyetlerinden elde edilen gelirler, belirli şartlarla vergi istisnasına tabidir.
2022’de yapılan düzenlemeyle birlikte, bilişim personelinin bölge dışında geçirdiği sürenin bir kısmı da artık teşvik kapsamında değerlendirilebiliyor. Bu düzenleme, özellikle uzaktan çalışma, müşteri ziyareti veya proje sahasında görev gibi durumları kapsıyor.
“Bölge dışı süre teşviki”, bilişim veya AR-GE personelinin teknokent sınırları dışında geçirdiği belirli çalışma saatlerinin, vergi avantajlarından yararlanabilmesine olanak tanıyan bir sistemdir.
Amaç, personelin proje gereği sahada, müşteri ofisinde veya evden çalışması durumunda teşvik haklarını kaybetmemesidir.
Bilişim veya AR-GE personelinin bu teşvikten yararlanabilmesi için bazı kriterler bulunmaktadır:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| 1. Faaliyet AR-GE veya Yazılım Niteliğinde Olmalı | Personel, yürüttüğü işin doğrudan AR-GE, yazılım veya tasarım kapsamında olduğunu belgelemelidir. |
| 2. Görev Süresi Belgelenmeli | Bölge dışı geçirilen gün ve saatler, dijital kayıt veya iş raporuyla kanıtlanmalıdır. |
| 3. Yönetici Şirket Onayı | Teknokent yönetici şirketi, her personelin bölge dışı çalışma oranını onaylamalıdır. |
| 4. Yüzdelik Sınırlama | Bölge dışı çalışma süresi genellikle %50’yi aşmamalıdır (her teknokent kendi oranını belirleyebilir). |
Bölge dışı teşvikten yararlanan bilişim personeli, aşağıdaki avantajlardan faydalanabilir:
Bu avantajlar, hem işverenin maliyetini azaltır hem de çalışan için net maaşı artırır.
Bölge dışı süre teşviki uygulamasında en sık yapılan hatalar şunlardır:
Bu hatalar, teşvikin iptaline ve vergi cezalarına yol açabilir. Bu nedenle firmalar, hem insan kaynakları hem de mali işler birimlerini koordineli şekilde çalıştırmalıdır.
Bir yazılım firmasında çalışan mühendis, haftanın üç günü teknokentte, iki günü müşteri sahasında proje yürütüyorsa:
Bu durumda, teknokent yönetimi onay verirse, mühendis %100 teşvik hakkının yalnızca %60’lık kısmından yararlanabilir. Böylece teşvik, adil ve ölçülebilir hale gelir.
Bölge dışı süre teşviki, dijitalleşen dünyaya uygun bir düzenlemedir. Artık yazılım ve bilişim personelinin vergi avantajlarından faydalanabilmesi için mutlaka teknokent ofisinde bulunması gerekmemektedir.
Doğru kayıt sistemi, etkin raporlama ve zamanında yapılan bildirimlerle, firmalar hem teşviklerden yararlanabilir hem de çalışanlarına daha esnek çalışma imkânı sunabilir. Bu uygulama, Türkiye’deki AR-GE ve yazılım ekosisteminin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktadır.